40 lat minęło… 

 

 

Pierwszy tramwaj dojechał na Wzgórza Krzesławickie 29 lutego 1968 roku. Nowa trasa tramwajowa służąc mieszkańcom rozrastających się osiedli miała zastąpić „kocmyrzówkę” - lokalną linię kolejową, wijącą się pomiędzy zabudowaniami z Krakowa w kierunku Kocmyrzowa. Jednym z powodów likwidacji pociągu był właśnie zamiar poprowadzenia tramwaju po starotorzu kolei. Tory kolejowe, pomiędzy Czyżynami a ulicą Darwina, zdemontowane zostały na przełomie 1964 i 1965 roku, a pociąg od Wzgórz skierowany został do stacji Nowa Huta.

 

Budowę linii tramwajowej na Wzgórza Krzesławickie rozpoczęto od strony ulicy Ujastek. Połączenie nowych osiedli z kombinatem było bowiem bardziej potrzebne i łatwiejsze w budowie niż bezpośrednia trasa tramwajowa do centrum Krakowa. Torowisko poprowadzono wzdłuż ulicy Ujastek i Słowińskiego, obok otwartej w 1965 roku zajezdni tramwajowej. Następnie, tory przechodziły bezkolizyjnie nad ulicą Łowińskiego i tak zwaną dużą obwodnicą towarową Krakowa. Tramwaj wykorzystywać miał wiadukty zlikwidowanej kilka lat wcześniej „kocmyrzówki”. Jako że obiekty przystosowane były do przeprowadzenia jednego toru kolejowego, zdecydowano się zastosować w tym miejscu dwa sploty szynowe. Takie rozwiązanie pozwoliło na uniknięcie stosowania kłopotliwych zwrotnic, jak również od razu stało się wyróżnikiem nowej trasy tramwajowej, nie tylko w skali Krakowa, ale również w całej Polsce.

Dalej linia tramwajowa poprowadzona została wzdłuż ulicy Kocmyrzowskiej na wzniesienie o dość dużym nachyleniu. Pętlę zlokalizowano u zbiegu skrzyżowania Kocmyrzowskiej z ulicą Architektów, upychając ją pomiędzy jezdnią, a pozostałościami wciąż czynnej linii kolejowej do Kocmyrzowa. Brak miejsca spowodował jednak, że końcówka na Wzgórzach Krzesławickich do dziś pozostaje jedną z „najciaśniejszych”, nie wspominając już o tym, że przystanki dla wsiadających usytuowane zostały na spadku. W rezultacie motorowi wciąż mają nakaz ograniczenia do minimum przebywania poza wozem na tej pętli, a szperając w historii można natknąć się na przypadki stoczenia się tramwajów z tej pętli.
Niespełna dwa i pół kilometra pojedynczego toru, gotowe było do eksploatacji w lutym 1968 roku. 29 lutego na trasę wyjechały pierwsze tramwaje. Do Wzgórz Krzesławickich skierowano linię numer 5 a kilka miesięcy później także D oraz 20. Ta ostatnia szybko zmieniona została w linię 5bis, kursującą na trasie Wzgórza Krzesławickie - Kombinat - Plac Centralny. Początkowo trasę obsługiwały wagony typu N. W krótkim okresie czasu miało jednak dojść do zmiany taboru.
Po dostarczeniu pierwszych wagonów typu 102N 30 grudnia 1969 roku uruchomiona została nowa linia tramwajowa numer 22, kursująca z ulicy Dajwór przez aleję Pokoju, Plac Centralny, Kombinat na Wzgórza Krzesławickie. Właśnie do jej obsługi wytypowano najnowsze „stodwójki”, którym wciąż jednak towarzyszyły składy „N-ek”.

 

            Czterdziestoletnia linia tramwajowa na Wzgórza Krzesławickie znajduje się w niezłej formie, aczkolwiek jubilatka coraz bardziej upomina się o remont. W 1999 roku dokonano wymiany torowiska na odcinku splotów. W 2007 i na początku 2008 roku prowadzone były prace torowe na samej pętli. Coraz głośniej mówi się o remoncie generalnym całej trasy, w tym odcinków na ulicy Kocmyrzowskiej i Łowińskiego. W przyszłości, to właśnie tędy biec by miała kolejna trasa Krakowskiego Szybkiego Tramwaju. Wcześniej jednak, trzeba będzie uporać się z coraz częstszymi aktami wandalizmu – niszczenia pojazdów i infrastruktury -  które w ostatnich latach stały się prawdziwą plagą.