70 lat PN2 w Krakowie
28 lutego br. minęła siedemdziesiąta rocznica wprowadzenia do ruchu niezwykle charakterystycznych dla krakowskiej komunikacji wagonów serii SN2 i PN2. Wagony znane są nie tylko starszemu społeczeństwu naszego miasta, ale także i tym dużo młodszym bo od kilkunastu lat zachowane i czynne tramwaje przemierzają ulice Krakowa.
Wagony zostały zakupione przez Krakowską Miejską Kolej Elektryczną SA w niezwykle trudnej sytuacji taborowej i finansowej miasta i przedsiębiorstwa. Złożone zamówienie opiewało na 17 nowoczesnych wagonów silnikowych i 11 wagonów doczepnych podobnej konstrukcji. W toku prowadzonych rozmów, po propozycji fabryki zmieniono kontrakt i zamówiono 18 wagonów silnikowych i 10 doczepnych.
Pierwsze pięć wagonów, które przyjechały do Krakowa zimą 1938 roku wprowadzono do normalnego ruchu zaraz po dostawie 22 grudnia 1938 roku bezpośrednio po poświęceniu nowego odcinka linii tramwajowej na ul. Wielickiej i Wadowickiej nie czekając na oficjalne przekazanie. Były to tylko przyczepy, oznaczone jako PN2 (przyczepa normalnotorowa 2), bowiem ze względu na trudności związane z dostawą wyposażenia elektrycznego dostawa i odbiór wagonów silnikowych nastąpił dopiero z początkiem 1939 roku.
Dopiero 28 lutego 1939 roku nastąpiło uroczyste odebranie i poświęcenie wagonów w nowo wybudowanej, jeszcze nie ukończonej, remizie przy ul. Rzemieślniczej. Jako ostatni dostarczono w maju 1939 roku wagon z numerem 88, który początkowo miał być przyczepą lecz ostatecznie w wyniku zmian został zabudowany jako silnikowy. Wśród pojazdów wagon nr 87 posiadał prototypowe rozwiązanie – miękkie wkładki gumowe umieszczone pomiędzy obręczą i kołem bosym.
Wagony SN2 i PN2 (popularnie zwane sanokami) prowadziły swą służbę do lat siedemdziesiątych. Wagony doczepne zostały wycofane z ruchu w drugiej połowie 1974 roku, wagony silnikowe nieco później. Ostatni z nich skreślono z inwentarza w 1976 roku. Część z tramwajów sanockich, podobnie jak inne wagony, po pozbawieniu ich ze wszelkich zbędnych elementów wyposażenia i oprzyrządowania została przetoczona do ośrodka wczasowego w Osieczanach, gdzie zaczęła pełnić rolę domków kempingowych. Po oddaniu do użytku nowego domu wczasowego sprzedano je okolicznym mieszkańcom. Część wagonów sanockich została przebudowana na wagony techniczne: pługi, lory, magazyny, solarki itp. Część skasowano. Spośród 28 wagonów udało zachować się cztery: dwa silnikowe i dwie przyczepy, niestety w złym stanie. W 1989 roku przystąpiono do odbudowy wagonu SN2. Niestety, z uwagi na stan oraz brak wielu elementów odbudowy wagonu dokonano przy wykorzystaniu ocalałych dwóch wagonów silnikowych, z których jeden bardzo zmieniony pełnił rolę pługu odśnieżnego. Po wielu trudach, uroczyste przekazanie miastu i ponowne poświęcenie tramwaju o numerze 87 nastąpiło 21 maja 1991 roku. Dwa lata później do wagonu silnikowego dołączono odbudowaną przyczepę nr 530.
W Składnicy Taboru Zabytkowego pozostał ostatni wagon zakupiony w 1939 roku. Przyczepa o numerze 524. Mimo stosunkowo dobrej kondycji wagon pozbawiony był niemal wszystkich elementów ozdobnych, które wykorzystane zostały przy odbudowie tramwajów nr 87 i 530. Wyposażenie wnętrza mimo przebudowy na inne cele odpowiadało ostatniemu okresowi eksploatacji.
Dzięki życzliwości Muzeum Inżynierii Miejskiej latem 2006 roku wagon trafił ponownie na teren MPK w Nowej Hucie. Ponownie, bo przez wiele lat ten sam tramwaj wykorzystywany był jako magazyn dzięki czemu przetrwał do naszych czasów. Po szczegółowych oględzinach wagon poddano modernizacji, która zakończyła się w 2008 roku.
Wagon o numerze 524 jest kolejnym czynnym historycznym pojazdem naszego przedsiębiorstwa. Dzięki odmiennemu wykończeniu w stosunku do pierwotnie identycznego wagonu nr 530 stanowi on przykład stosowanych zmian w wagonach na przestrzeni lat. Możemy zobaczyć jak zmieniały się standardy wyposażenia i podróżowania pasażerów a także powszechną unifikację elementów pojazdów.
Odbudowa wagonu PN2-524 była możliwa dzięki dobrej współpracy z Muzeum Inżynierii Miejskiej, które przekazało wagon do MPK wiedząc, że w naszych rękach wagon przywrócony zostanie do ruchu i będzie mógł cieszyć mieszkańców naszego miasta, a w przyszłości odwiedzających muzealne wystawy. Całość prac przy wagonie przeprowadzono w Stacji Obsługi Tramwajów Nowa Huta a głównymi osobami wykonującymi rekonstrukcję była Jan Jania i Grzegorz Kmiecik.
Odnowiony wagon PN2 dołączył do unikalnej kolekcji zabytkowych tramwajów krakowskiego MPK S.A.